Diamenty macle to naturalne diamenty o wyjątkowej płaskiej, trójkątnej formie, które różnią się od bardziej znanych ośmiościennych kryształów diamentu. Nazwa macle pochodzi z terminologii krystalograficznej i odnosi się do kontaktowo skrzyżowanych kryształów — dwóch kryształów, które zaczęły rosnąć razem, nawiązując kontakt względem siebie w określonej płaszczyźnie.
Dlaczego są interesujące?
W większości diamentów naturalnych kryształ rośnie jako regularny ośmiościan — geometryczna, symetryczna forma z równymi ścianami. W przypadku diamentów macle mamy do czynienia z innym układem: dwa kryształy kontaktowo „złączone” w jednym punkcie, co powoduje, że ich morfologia jest zupełnie inna niż klasycznego kryształu diamentu.
Podstawy morfologii – jak odczytywać kształt macle
Najczęściej macle mają charakterystyczny trójkątny, spłaszczony kształt, który wynika z kontaktu dwóch kryształów wzdłuż płaszczyzny nazywanej płaszczyzną twin (twin plane). W takiej strukturze identyfikuje się różne rodzaje powierzchni/ścian, oznaczane jako:
– r i r* — powierzchnie związane z re-entrant corners (wgłębne narożniki),
– s i s* — powierzchnie związane z salient corners (wystające narożniki),
– n i n* — powierzchnie równoległe do twin plane, ale niezwiązane bezpośrednio z narożnikami.
To właśnie różna szybkość wzrostu tych trzech rodzajów ścian decyduje o ostatecznym kształcie diamentu macle.
Wyjaśnienie narożników w diamentach macle
Re-entrant corner — miejsce, gdzie dwie ściany diamentu spotykają się pod kątem wewnętrznym (wgłębienie).
Salient corner — miejsce, które „wyrasta” na zewnątrz między powierzchniami ścian.
Twin Plane — powierzchnia kontaktu między skrzyżowanymi kryształami.
Cztery grupy morfologiczne macle
Badanie wykazało, że diamenty macle można podzielić na cztery podstawowe grupy morfologiczne w zależności od kształtu narożników i stopnia „spłaszczenia” kryształów.
Grupa I — klasyczna trójkątna forma.
– Prawie płaskie ściany,
– Wyraźne, wyraźnie wgłębione narożniki (re-entrant),
– Relatywnie niewiele warstw wzrostu.
Grupa II — trójkątne z kilkoma dodatkowymi warstwami
– Narożniki są bardziej zaokrąglone,
– Pojawiają się warstwy wzrostu wzdłuż twin plane.
Grupa III — morfologia zaawansowana
– Narożniki są częściowo zastępowane przez nowe powierzchnie {hhk},
– Formują się bardziej złożone kształty wierzchołków.
Grupa IV — spłaszczona i „wypełniona” forma
– Narożniki mogą być całkowicie pokryte przez dodatkowe warstwy wzrostu,
– Kryształy są bardzo spłaszczone.
Co to mówi nam o wzroście diamentów w Ziemi?
Badanie SEM-CL (mikroskopia elektronowa z luminescencją katodową) pozwala nam „czytać” historyczną strukturę kryształów według ich wewnętrznego zoningowego układu warstw. To znaczy, że naukowcy mogą odtworzyć historię wzrostu diamentu i zmienne warunki chemiczne w czasie jego krystalizacji — w tym zmiany nasycenia węgla, które wpływały na szybkość i sposób, w jaki poszczególne powierzchnie kryształu rosły.
Dlaczego to ma znaczenie?
Edukacyjne: pokazuje, jak natura „projektuje” niezwykłe formy minerałów w głębi Ziemi.
Gemmologiczne: rozumienie morfologii pomaga identyfikować i klasyfikować surowe diamenty oraz lepiej oceniać ich wartość i właściwości.
Historyczne: pozwala badać warunki geologiczne panujące tam, gdzie diamenty powstawały.
Na koniec …
Diamenty macle to unikatowe formy kryształów, które powstają w wyniku kontaktowego twinningu, prowadzącego do charakterystycznej płaskiej, trójkątnej morfologii. Ich kształt jest wynikiem konkurujących szybkości wzrostu ścian krystalicznych, które zależą od warunków geochemicznych panujących podczas wzrostu diamentu głęboko w ziemskim płaszczu. Analiza tych struktur ujawnia nie tylko piękno samego kamienia, ale również jego „życiorys” wzrostu i geologiczną historię.
Chcesz więcej takich historii?
Śledź mojego bloga – znajdziesz tu analizy, opowieści i ciekawostki z najwyższej półki świata diamentów.
Zapraszam na inne moje kanały jak Instagram , YouTube czy TikTok .
Jeśli doceniasz moją pracę możesz mi też postawić kawę – będzie mi bardzo miło !
W przypadku pytań dotyczących diamentów – zapraszam do kontaktu. Pamiętajcie że moich wpisów nie można traktować jako rekomendacji. To po prostu moja opinia i chęć podzielenia się z Wami moją wiedzą nt. diamentów.
Przypominam także iż teksty są moją własnością i zgodnie z prawem podlegają ochronie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
